User Menu Search
Close
Józef Franczak „Laluś” – ostatni żołnierz wyklęty
Motor Lublin
/ Kategorie: Motor Lublin

Józef Franczak „Laluś” – ostatni żołnierz wyklęty

Józef Franczak urodził się 17 marca 1918 r. w Kozicach Górnych, koło Piask. Rodzice posiadali kilkuhektarowe gospodarstwo rolne. Ukończył szkołę powszechną w Piaskach i zgłosił się na ochotnika do wojska. Trafił do szkoły żandarmerii w Grudziądzu a po jej zakończeniu trafił do plutonu żandarmerii w Równem. W działaniach wojennych we wrześniu 1939 r. wziął udział w walkach z wchodząca na tereny wschodnie Polski armią sowiecką. Dostał się do niewoli sowieckiej, z której udało mu się zbiec. Wrócił w rodzinne strony, gdzie włączył się w działalność konspiracyjną w szeregach Armii Krajowej (AK). Wziął udział w walkach z Niemcami w ramach akcji „Burza” w lipcu 1944 r. Po wkroczeniu wojsk sowieckich na Lubelszczyznę został wcielony w szeregi podległej komunistom 2. Armii Wojska Polskiego. Był świadkiem mordowania żołnierzy podziemia niepodległościowego na Uroczysku Barana w Kąkolewnicy koło Radzynia Podlaskiego. Zbrodnie te spowodowały podjęcie przez Franczaka decyzji o dezercji z wojska na wiosnę 1945 r.

Ukrywał się w Sopocie, a w 1946 r. wrócił w okolice Piask i z powrotem zaczął tutaj działać w konspiracji tym razem antykomunistycznej. W czerwcu 1946 r. został schwytany przez funkcjonariuszy bezpieki, ale udało mu się szczęśliwie zbiec. Zorganizował kilkuosobowy oddział, który w czerwcu 1947 r. został podporządkowany kapitanowi Zdzisławowi Brońskiemu ps. „Uskok”. Prowadził akcje zbrojne skierowane przeciwko przedstawicielom władzy komunistycznej. Po śmierci „Uskoka” w maju 1949 r. „Laluś” zaczął się ukrywać samodzielnie, utrzymując ograniczony kontakt ze Stanisławem Kuchciewiczem „Wiktorem”, podejmując sporadyczne akcje likwidacyjne konfidentów bezpieki, w tym Franciszka Kasperka „Hardego”, który doprowadził do ujęcia Zygmunta Libery „Babinicza” i w konsekwencji do śmierci „Uskoka”.

Ostatnie wspólne wystąpienie Franczaka i Kuchciewicza miało miejsce w Piaskach 10 lutego 1953 r., gdy przeprowadzili nieudaną akcję na Gminną Kasę Spółdzielczą w Piaskach. W czasie wymiany ognia z milicjantami śmiertelnie ranny został „Wiktor”. Od tej pory aż do śmierci w 1963 r. „Laluś” ukrywał się samodzielnie. Nie byłoby to możliwe, gdyby nie pomoc wielu osób. Funkcjonariusze SB ich liczbę oceniali na 200 mieszkańców okolic Piask. Dopiero w 1963 r. bezpiece udało się zwerbować agenta, który naprowadził ich do Franczaka. Był nim Stanisław Mazur, stryjeczny brat narzeczonej „Lalusia” Danuty Mazur. W wyniku obławy z udziałem kilkudziesięciu funkcjonariuszy 21 października 1963 r. „Laluś” został zabity.

Po jego śmierci komuniści mszcząc się, pozbawili ciało głowy. Rodzina nie uzyskała też informacji o miejscu pochowania Franczaka. Jego siostrom grób na cmentarzu w Lublinie wskazał miejscowy grabarz. W latach 80-tych udało im się uzyskać zgodę na przeniesienie go do rodzinnego grobowca w Piaskach. Z kolei czaszkę Franczaka po wielu latach w 2014 r. odnaleźli pracownicy Instytutu Pamięci Narodowej w zbiorach Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

autor: Marcin Krzysztofik

Drukuj
1236
" Turniej Śródmieśćia " " Turniej Śródmieśćia "

" Turniej Śródmieśćia "

W dniu 16 czerwiec 2019 roku na Orliku przy ulucy Kopernika/Narutowicza odbyła się kolejna edycja turnieju dzielnicowego Śródmiescie. W turnieju...
Pogoń Szczecin 4677
Festiwalu Animacji SamoVolka Festiwalu Animacji SamoVolka

Festiwalu Animacji SamoVolka

Wczorajszego dnia uczestniczymy w święcie Miasta Chorzów na Festiwalu Animacji SamoVolka które trwało od godziny 15.00 do 22.00 na całej ulicy...
Ruch Chorzów 3653
Zaczynamy sezon meczem z Odrą Opole Zaczynamy sezon meczem z Odrą Opole

Zaczynamy sezon meczem z Odrą Opole

Pierwszym meczem Miedzi Legnica z nadchodzącym sezonie ligowym będzie pojedynek z Odrą Opole na własnym stadionie. Legniczanie zakończą rozgrywki...
Miedź Legnica 5107
Piknik Rodzinny w Przedszkolu nr 8 Piknik Rodzinny w Przedszkolu nr 8

Piknik Rodzinny w Przedszkolu nr 8

Ponownie zawitaliśmy do Piekar Śląskich 💪💪Drugi rok pod rząd dzieciaki korzystały z naszych atrakcji podczas swojego Rodzinnego Pikniku 😊⚪🔵🔴
Górnik Zabrze 5817
Kolejna inwestycja Wielkiego Ruchu! Kolejna inwestycja Wielkiego Ruchu!

Kolejna inwestycja Wielkiego Ruchu!

Można grać do jednej bramki, można też do wielu. W ramach współpracy z UKS-em Ruch Chorzów postanowiliśmy połączyć to wszystko. Kupiliśmy 4...
Ruch Chorzów 5639
Pomagamy Nikoli‼️ Pomagamy Nikoli‼️

Pomagamy Nikoli‼️

U córki naszego kolegi z trybun w lutym tego roku zdiagnozowano ct1. Podawanie insuliny przez pena wiąże się z kłuciem ok 6-7 razy dziennie....
Korona Kielce 6468
Pierwsza329330331332333334335336338340341342343344345346Ostatnia

Ośrodki

  • Wszystko
  • Kibice Razem
  • Lechia Gdańsk
  • Śląsk Wrocław
  • Arka Gdynia
  • GKS Tychy
  • Miedź Legnica
  • Górnik Zabrze
  • Korona Kielce
  • Lech Poznań
  • Motor Lublin
  • Jagiellonia Białystok
  • Ruch Chorzów
  • GKS Bełchatów
  • Sandecja Nowy Sącz
  • Pogoń Szczecin
  • Stal Mielec
  • Odra Opole
  • Polonia Warszawa
  • Stal Stalowa Wola
  • KKS Kalisz 1925
More

    brak treści

    Wystąpił problem podczas ładowania treści

    Poprzedni Następny

    Najpopularniejsze

    Poprzedni Następny

    Newsletter

    Podaj adres email, aby zapisać się na newsletter programu Kibice Razem
    CAPTCHA
    Wpisz kod z obrazka powyżej:
    Back To Top