Emocje sportowe nie znają ograniczeń, a polskie stadiony stają się miejscem, gdzie to hasło nabiera realnego wymiaru. Polski Związek Piłki Nożnej oraz Federacja Kibiców Niepełnosprawnych (FKN) ogłaszają start naboru do III edycji programu Klub Bez Barier. To wyjątkowy w skali europejskiej system certyfikacji, który nie tylko ocenia infrastrukturę, ale przede wszystkim buduje kulturę otwartości w polskim sporcie.
Program narodził się dwa lata temu z potrzeby usystematyzowania działań na rzecz kibiców ze szczególnymi potrzebami. W przeciwieństwie do jednorazowych akcji, certyfikacja wymusza na klubach wprowadzenie trwałych, systemowych rozwiązań. Dzięki temu dostępność przestaje być postrzegana wyłącznie przez pryzmat podjazdów dla wózków, a staje się kompleksową usługą obejmującą m.in. profesjonalną audiodeskrypcję dla osób niewidomych czy pełną dostępność cyfrową systemów biletowych (WCAG 2.1).
Michał Fitas, Prezes Federacji Kibiców Niepełnosprawnych, podkreśla wagę tego przedsięwzięcia: „To innowacyjny program, którym warto chwalić się w Europie. Z jednej strony pozwala wykazać się klubom w zakresie tego, co robią w obszarze dostępności dla osób z niepełnosprawnością, a z drugiej to ogromny prestiż dla tych, którzy przejdą weryfikację pomyślnie i będą mogli szczycić się byciem Klubem Bez Barier. Dodatkowo jest to naturalna kontynuacja projektów takich jak: sektor Easy Access, usługa audiodeskrypcji na meczach reprezentacji Polski czy kampania Stadiony Bez Barier”.
Dynamika programu pokazuje, że kluby coraz wyżej stawiają sobie poprzeczkę w obszarze inkluzywności. Warto spojrzeć na liczby, które mówią same za siebie:
- Edycja I (2024): Certyfikat otrzymało 5 klubów (Górnik Zabrze, Jagiellonia Białystok, Legia Warszawa, Pogoń Szczecin oraz Śląsk Wrocław).
- Edycja II (2025): Liczba laureatów wzrosła do 8 klubów, a o tytuł walczyło rekordowe 20 podmiotów z całego kraju.
Obecnie mianem Klubu Bez Barier mogą pochwalić się: GKS Katowice, Górnik Zabrze, Jagiellonia Białystok, Legia Warszawa, Piast Gliwice, Pogoń Szczecin, Śląsk Wrocław oraz Wisła Kraków. Wyjątkową determinację pokazali liderzy z Zabrza, Białegostoku i Wrocławia, uzyskując aż 96 na 100 punktów.
Program motywuje do długofalowej pracy. Standardowy certyfikat przyznawany jest na okres jednego roku. Jednak regulamin docenia tych, którzy dbają o ciągłość standardów – po pozytywnej weryfikacji utrzymanych usprawnień lub wdrożeniu nowych udogodnień, ważność tytułu może zostać wydłużona nawet do trzech lat. To sprawia, że Klub Bez Barier staje się fundamentem strategii rozwoju klubu, a nie tylko jednorazowym trofeum.
Aby zdobyć minimum 90 punktów i otrzymać znak wodny programu, kluby muszą przejść audyt
w obszarach: infrastruktury, obsługi (w tym audiodeskrypcji), budowania społeczności, dostępności cyfrowej oraz polityki zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. To właśnie te kryteria sprawiają, że program jest realnym narzędziem zmiany społecznej.
Dariusz Łapiński, Koordynator ds. Współpracy z Kibicami PZPN, wyjaśnia: „Dostępność klubów oceniana jest na podstawie arkusza ewaluacyjnego opracowanego przez osoby
z niepełnosprawnościami. Pytamy w nim o kwestie związane z infrastrukturą stadionową, ale również z obsługą, współpracą ze środowiskiem osób z niepełnosprawnością czy zatrudnianiem takich osób przez klub. Uzyskanie certyfikatu Klub Bez Barier jest trudne, ale już sam arkusz stanowi dla wszystkich klubów drogowskaz, w jakim kierunku iść, aby zapewnić maksymalną dostępność organizowanych przez nie imprez”.
Dla klubów gotowych do podjęcia wyzwania i wejścia na wyższy poziom organizacyjny, przygotowaliśmy jasną mapę drogową III edycji programu, skierowanego do podmiotów szczebla centralnego (Ekstraklasa, 1. i 2. Liga męska oraz kobieca Orlen Ekstraliga, 1. i 2. Liga):
- 1 stycznia – 31 maja: Termin składania wniosków drogą elektroniczną.
- do 30 sierpnia: Weryfikacja zgłoszeń przez niezależną Komisję (audyty, opinie delegatów i FKN).
- do 31 października: Oficjalne ogłoszenie wyników i przyznanie Certyfikatów.
- Listopad – Grudzień: Uroczyste wręczenie nagród podczas jesiennej rundy ligowej.
W tym meczu o dostępność wygrywają wszyscy: kibice, kluby i całe środowisko sportowe. Program Klub Bez Barier sprawia, że dostępność przestaje być postrzegana jako techniczny wymóg, a staje się integralną częścią działalności nowoczesnej organizacji sportowej.
